Elektriciteitsgebruik


In 2011 bedroeg het totale Nederlandse energiegebruik 2497 PJ (IEA 2013aw). In het overzicht in figuur 1 is elektriciteit als energiebron opgenomen, terwijl die zelf wordt geproduceerd uit de andere energiebronnen. Het overzicht betreft het verbruik van brandstoffen, warmte en elektriciteit door energieafnemers en het verbruik van primaire energiedragers voor omzetting door energiebedrijven. De energievraag van huishoudens is in totaal 408,2 PJ, maar daar is transport niet bij inbegrepen. Voor de industrie is de opdeling over verschillende energiedragers in figuur 1 aangegeven:


Figuur 1. Energiebalans met daarin de een overzicht van de bijdrage van energiedragers aan de industrie. Bron: IEA 2013aw. Meer info: sankey-digram-energie-IEA

Het elektriciteitsverbruik in huishoudens is tussen 2000 en 2010 gestegen van 3230 tot 3480 kWh per jaar, hetgeen neerkomt op een groei van bijna 8% over dat decennium (ECN 2012w). Het gasverbruik neemt al langer geleidelijk af en is nu ongeveer 1500 m$^3$ per huishouden. De enorme toename van aantal en variëteit van elektrische apparaten in huishoudens heeft geleidt tot een toename in het elektriciteitsverbruik. De koelkast, vriezer, TV, wasdroger en wasmachine zijn de individuele apparaten met het grootste verbruik (ECN 2012w). Uitgesplitst naar functie, is verlichting de meest energie-intensieve: van de 3500 kWh verbruikt verlichting 562 kWh, oftewel 16% wordt gebruikt voor verlichting.

Energiebesparing


Energielabels

Om consumenten te stimuleren zuiniger en bewuster met energie om te gaan, is onder meer in 1992 het Energielabel geïntroduceerd (Energielabel.nl 2013w). Het Energielabel is een door de Europese Unie verplicht informatielogo. Het geeft met letters (A tot en met G) en kleuren (donkergroen tot en met rood) informatie over het energieverbruik van een apparaat, zoals te zien is in figuur 2. In de tussentijd zijn er ook de nog zuinigere labels A+, A++ en A+++ bijgekomen. Het label zit verplicht op nieuwe afwasmachines, airconditioners, koelkasten en vriezers, ovens, televisies, verlichting, wasdrogers, was-droog combinaties, en wasmachines. Deze betreffen (op ovens na) allemaal elektrische apparaten en daarmee kan het Energielabel dus primair worden gezien als middel om de elektriciteitsconsumptie te beperken.

Een uitzondering op deze regel is de labels van auto's en woningen, waar het gaat om respectievelijk het brandstofverbruik en de warmtebehoefte. De aanschaf van zuinige auto’s wordt gestimuleerd met een belastingkorting op de zuinigste auto in zijn klasse. Vanaf 1 januari 2008 wordt het ook voor verkopers en verhuurders van woningen verplicht een energielabel te laten zien, dat alleen door een erkende adviseur mag worden vastgesteld.


Figuur 2. Voorbeeld van een energielabel voor een televisie. Bron: Energielabel.nl 2013aw

Slimme meters

Een andere manier om consumenten te stimuleren bewuster om te gaan met energie, en elektriciteit in het bijzonder, is de introductie van slimme meters. De oude vertrouwde stroommeter is een analoge meter. Als een huishouden teruglevert aan het net, loopt de meter terug. Het enige wat de meter meet, is feitelijk het nettoverbuik dat jaarlijks wordt afgelezen (door de meteropnemer of door de eigenaar) en doorgegeven aan de leverancier. Slimme meters zijn er in verschillende soorten, maar het principe is dat ze het elektriciteitsverbruik vaker lezen (tot een frequentie van 10 seconden) en daarmee het verbruik voor de consument en/of de netbeheerder real-time inzichtelijk maakt. De gedachte is dat als de consument inzicht krijgt in zijn consumptiepatroon en kan nagaan in hoeverre hij dat kan bijstellen, om bijv. gebruik te maken van goedkope daluren. Door toepassing van informatie- en telecommunicatietechnologie zijn de meters op afstand uitleesbaar en wordt het mogelijk om huishoudelijke apparaten op afstand te laten aansturen, bijv. door de netbeheerder. Lees verder op de pagina slimme meters.

Bronnen

ECN 2012w,
IEA 2013aw,
ECN 2012w, Energietrends 2012, ECN, geraadpleegd 11 november 2013
Energielabel.nl 2013w, Nieuwe energielabels, Energielabel.nl, geraadpleegd 14 november 2013
Energielabel.nl 2013aw, Energielabel Televisie, Energielabel.nl, geraadpleegd 14 november 2013
IEA 2013aw, IEA's Sankey diagram van het energiegebruik in Nederland, geraadpleegd 21 oktober 2013

Laatste wijziging: 03-02-2016
Creative Commons-Licentie
Deze publicatie valt onder een Creative Commons licentie. Zie hiervoor het colofon.